शुक्रवार, ३ एप्रिल, २०२०

गांव

गांव हे एक झाडं आहे,
तिथेही माणुसरुपी पक्षी राहतात..
आपल्यासारखे काही पक्षी तिथे जन्म घेऊन मोठे होतात,
आणि कळायला लागल्यावर अन्न पाण्यासाठी
दुर जातात.
तर काही तिथेच जन्मतात आणि त्या झाडाच्या सहवासातच आपले आयुष्य व्यतीत करतात, तिथेच मरतात ही.
झाडासारखेच गावंही तिथे राहत असलेल्या पक्षांवर जिवापाड प्रेम करत,
पण दुर गेलेल्या पक्षांचीही परत येण्याची वाट पाहत असते,
त्यालाही ओढ असते आपल्या अंगा खांद्यावर खेळलेल्या पक्षांची.
गांव असतं झांडांप्रमाणेच ...
आपल्यांच्या आठवणीत अबोल ...
तसच स्थिर..
पण आतुन गलबललेल.

#जयंत.
फोटो- इंटरनेटवरुन साभार.

चिऊताई

प्रिय चिऊताई...

विषय: जागतिक चिमणीदिनाच्या तुला शुभेच्छा देण्याबाबत.....

तर प्रिय चिऊ,
      वरील विषयान्वये तुला जागतिक चिमणीदिनाच्या खुप खुप शुभेच्छा!
     
        म्हणशील स्वत:शीच की कोण हा मला शुभेच्छा देणारा....
 तु ओळखणार नाहीस मला,
      पण मी तुला लहानपणापासुन ओळखतो,
 अगदी जस मला कळायला लागल्यापासुन तुझ्या नावाचे घास खायचो,
 तु दिसलीस तरच जेवायचो....
 आई म्हणायची हा घास चिऊताईचा....
लहानपणी एकलेल्या तुझ्या चिऊताई चिऊताई दार उघड पासुन आपली ओळख,
 तुला पण तेवढच ताईपण दिल जेव्हढं माझ्या मोठ्या ताईला दिलं,
 तुम्हा दोघांनंतर अजुन एक ताई ती म्हणजे खारुताई,
 पण आज दिवस तुझा म्हणुन विषय फक्त तुझाच असेल.
 मी आज पण माझ्या लहान भाचींना चिमण्याच म्हणतो,
 आहेतच तुझ्या सारख्या गोंडस,
 हो गं....
 तु किती सुंदर दिसते माहीत आहे तुला,
 मस्त मुठीच्या आकाराची,
 लाल-तपकिरी-करड्या रंगाची,
 ती येवढिशी चोच....
 अजुन ही चिमणी म्हटलं की तुझं ते सुंदर चित्र डोळ्यासमोर येत गं,
  पण आता तु काही पहिल्यासारखी भेटत नाही गं,
  चुक आमचीच आहे मानव जातीची,
  आम्ही खुप स्वार्थी झालोय गं,
  जास्त उत्पन्न मिळवण्याच्या नादापायी रासायनीक गोष्टींचा वापर केलाय त्यामुळे तुझे जीवन धोक्यात घातलंय आम्ही,
  माफी मागतो मी सर्वांकडुन तुझी,
  कधी कधी दिसते कुठेतरी तारांवर बसलेली,
  लहानपणी धान्य वाळत टाकायचो,
  तेव्हा मीच असयाचो ते सांभाळायला,
  तु आलीस की मी हाकलुन लावायचो,
  त्याची आज पण लाज वाटते गं मला,
  तेव्हा मला कुठे कळायचं,
  की त्यात तुमचा पण हिस्सा असतो ते,
  पण आता नाही करणार तसं,
 असो तसं लिहिण्यासारख खुप आहे पण आता,
  जास्त काही लिहित नाही,

तुला पुन्हा चिमणीदिनाच्या खुप खुप शुभेच्छा!



                                                     तुझाच
                                                  एक बालमित्र.







फोटो- इंटरनेटवरुन संग्रहित.

मंगळवार, २८ ऑक्टोबर, २०१४

महादेव मंदिर(काळी देव मंदिर)

महादेव मंदिर(काळी देवाचे मंदिर)
ओळख – 
संत भूमी अशी ओळख असणाऱ्या महाराष्ट्रातील प्राचीन मंदिरे आपल्या येथील इतिहासाची साक्ष देतात. उन, वारा, पाऊस आणि परकीय आक्रमणे सोसत हिंदू  संस्कृतीचा वारसा जपणारी हि वास्तू शिल्पे त्या काळातील आपल्या पूर्वजांच्या हर हुन्नरी पणाची आठवण करून दिल्याशिवाय राहत नाही. धुळे आणि नाशिक जिल्हा तर अशा मंदिराच्या अस्तित्वानेच पावन झाला आहे. यातील काही मंदिरांमुळे धुळे आणि  नाशिकचे नाव सातासमुद्रापलिकडे पोहचले आहे. धुळे जिल्ह्यातील इंदवे गावातील महादेव मंदिर  हेमाडपंथीय मंदिर त्या  पैकीच एक आहे.



इतिहास -  
भारतीय स्थापत्य शैलीपैकी एक प्रमुख शैली म्हणून हेमाडपंथी शैलीचा उल्लेख केला जातो. देवगिरीच्या यादवांच्या राज्याचे सन १२५९ ते १२७४ या काळात मुख्य प्रधान राहिलेल्या हेमांद्री पंडित किंवा हेमांड पंथ यांनी या प्रकारच्या इमारत बांधणीचा महाराष्ट्र आणि दख्खन पठारावर अनेक ठिकाणी उद्योग केल्याने ही बांधणी पद्धत त्याच्या नावावरून हेमाडपंथी म्हणून ओळखले जाऊ लागले.  धुळे आणि नाशिक  मध्ये देखील त्या काळात या राजाचे शासन असल्याने महादेव  मंदिर बांधण्यात आले. मंदिराचे हेमाडपंथी पद्धतीने झालेले बांधकाम टिकून राहिल्याने ते आजही अभ्यासकाना उपलब्ध आहे. सामान्यत: इमारत बांधणीत घडवलेल्या दगडांमध्ये चुना किंवा त्याप्रकारचा दर्जा न भरता दगडच वेगवेगळ्या कोनातून कापून, त्यानाच खुंट्या आणि खाचा पाडून ते एकमेकांत घट्ट बसू शकतील अशी रचना हेमांडपंथी रचनांमध्ये केली जाते. औंढा नागनाथ तसेच झोडगे चे मंदिर ही स्थापत्य शैली चे काही उदाहरण आहेत.
यादवकालीन हेमांड पंथी मंदिरे हि महाराष्ट्राला मिळालेली एक अपूर्व देणगीच आहे. भव्य, दिव्य, अप्रतिम कलाकुसर व काळ्या पाषाणात घडवलेली मूर्ती आणि मंदिर ही त्यांची वैशिष्ट्य म्हणता येईल. डोंदाईचा शहरापासून २१ किमी अंतरावर असणारया इंदवे गावात  वसलेले काळी देवाचे(महादेवाचे) अतिप्राचीन मंदिर अंदाजे १३ व्या शतकात  बांधले आहे. महादेव मंदिर किंवा काळी देवाचे मंदिर  म्हणून या मंदिरा ओळखले जाते.मध्ययुगीन  काळात बांधलेले हे मंदिर आहे. मंदिरात सभामंडप व गाभारा आहे.



मंदिराच्या गाभार्‍यात शिवपिंड आणि नंदी ची सुबक मूर्ती आहे.  सभामंडपातील खांब नक्षीने कोरलेले असून  त्यावर आणि मंदिराच्या भिंतींवर देव-देवता कोरलेले आहेत. 
 


                     -जयंत.